UNESCO kurulduğu 1946 yılından itibaren dünyanın her bir köşesinde bulunan kültürel ve doğal güzelliklerini tanıtma ve koruma görevini üstlenmiştir. Uluslararası önemli olan eserleri, yapıları ve varlıkları ‘’Dünya Mirası’’ unvanı kazandırmaya çalışan UNESCO bu sayede eserleri koruma bilinci yerleştirme gayesi içerisindedir. 2019 yılı itibariyle Dünya genelinde UNESCO Dünya Miras Listesi’ne kayıtlı 1121 kültürel ve doğal varlık bulunmakta olup bunların 869 tanesi kültürel, 213 tanesi doğal, 39 tanesi ise karma (kültürel/doğal) varlıktır. Her yıl gerçekleşen Dünya Miras Komitesi toplantıları ile bu sayı artmaktadır. Bu koca listede ülkemizde bulunan 18 yapı da bulunmaktadır.

Dünya Miras Listesi’ne Alınma Kriterleri

Bir eserin bu listeye girip giremeyeceğine dair toplam 10 kriter var. Eğer bir varlık aşağıdaki kriterlerden bir veya daha fazlasını karşılıyor ise, Komite bu varlığın istisnai evrensel değere sahip olduğunu kabul eder. Bu nedenle aday gösterilen varlıklar:

1. İnsanın yaratıcı dehasının bir başyapıtını temsil etmeli;

2. Bir zaman zarfı içinde veya dünyanın bir kültürel alanında, mimarlık veya teknoloji, anıtsal sanatlar, şehir planlama veya peyzaj tasarımı alanlarındaki gelişmeler ile ilgili insani değerler arasında önemli bir alışverişi sergilemeli;

3. Yaşayan veya ortadan yok olmuş bir kültürel geleneğe veya bir uygarlığa yönelik ünik veya en azından istisnai bir tanıklık üstlenmeli;

4. İnsanlık tarihinde önemli bir aşamayı veya aşamaları gösteren bir yapı tipinin, mimari veya teknolojik bütünün veya peyzajın istisnai bir örneği olmalı;

5. Özellikle geri döndürülemez değişimin etkisi altında hassas hale geldiği zaman, bir kültürün (veya kültürlerin) veya insanın çevresiyle etkileşiminin temsilcisi olan geleneksel insan yerleşiminin, arazi kullanımının veya deniz kullanımının istisnai bir örneği olmalı;

6. İstisnai evrensel öneme sahip olaylar veya yaşayan gelenekler ile, fikirler ile veya inançlar ile, sanatsal ve edebi eserler ile doğrudan veya somut bir biçimde ilgili

7. Üstün doğal bir fenomeni veya istisnai bir doğal güzelliğe ve estetik öneme sahip alanları içermeli;

8. Yaşamın kaydı, yer şekillerinin oluşumunda devam eden önemli jeolojik süreçler veya önemli jeomorfik veya fizyografik özellikler dahil dünya tarihinin önemli aşamalarını temsil eden istisnai örnekler olmalı;

9. Kara, tatlı su, kıyı ve deniz ekosistemlerinin ve bitki ve hayvan topluluklarının evrim ve gelişimindeki devam eden önemli ekolojik ve biyolojik süreçleri temsil eden istisnai örnekler olmalı;

10. Bilim veya koruma açısından istisnai evrensel değere sahip tehdit altındaki türleri ihtiva edenler dahil biyolojik çeşitliliğin yerinde korunması için en önemli ve dikkat çeken doğal habitatları içermelidir.

( Bu kriterler listesi Kültür ve Turizm Bakanlığı resmi sitesinden alınmıştır)

Peki Unesco Miras Listesinde Türkiye’den Hangi yapılar Var?

Bu listede bulunan eserlere ve daha fazlasını Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından hayata geçirilmiş olan ” Go Türkiye ” sitesinden ulaşabilir, online gezinti yapabilirsiniz.