1 Ocak 2009 tarihi itibariyle tedavüle giren E9 Emisyon grubu kâğıt paraların arka yüzlerinde, aşağıda belirtilen önemli bilim ve sanat insanlarının resimleri ve figürleri bulunur:

5 Türk Lirası – Aydın Sayılı (1913-1993)

5 Türk Lirasının arka yüzünde 1913 yılında İstanbul’da doğan Aydın Sayılı bulunur. Aydın Sayılı, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından açılan yurtdışına öğrenci gönderme sınavında ciddi bir derece girerek Harvard Üniversitesi’nde doktora yapmaya hak kazandı. 1942 yılında Harvard Üniversitesi’nden tamamlamış olduğu bilim tarihi doktorası ile dünyada bilim tarihinde doktora yapmış ilk insan oldu.

  • Nicolaus Copernicus hakkında yapmış olduğu çalışmalar sonucunda 1973 senesinde Polonya hükümeti kendine Copernicus Madalyası vermiştir.
  • 1977 senesinde Tübitak Hizmet Ödülü, 1981 senesinde İstanbul Üniversitesi Üstün Hizmet Ödülü, 1990 senesinde ise UNESCO Ödülü’nü almıştır.

10 Türk Lirası – Cahit Arf (1910-1997)

Türk bilim dünyasının yetiştirmiş olduğu en önemli bilim insanlardan Cahit Arf 1910 yılında Selanik’te doğmuştur. Bilime ve matematiğe birçok terim ve teori katan Cahit Arf dünya çapında birçok üniversitede eğitim vermiştir.

  • 1938 senesinde Göttingen Üniversitesinde doktorasını tamamladı.
  • İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi’nde önce profesör, sonra da ordinaryüs profesör olmuştur.
  • Robert Kolejinde matematik dersleri verdi.
  • 1964 senesinde Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) Bilim Kolu Başkanı oldu.
  • Kısa bir zaman California Üniversitesinde konuk öğretim üyeliği yaptı.
  • 1967-1980 yılları arası Orta Doğu Teknik Üniversitesinde çalışmalarına devam etti.
  • 1985-1989 seneleri arasında da Türk Matematik Derneği başkanlığını yürüttü.
  • Arf Değişmezi, Arf halkaları ve Hasse – Arf Teoremi, önemli başarılarıdır.

20 Türk Lirası – Mimar Kemaleddin (1870-1927

20 Türk Lirasının arka yüzünde 1870 senesinde doğan Mimar Kemaleddin yer almaktadır. Aldığı eğitimler ve kendine has tarzı ile birçok alanda öne çıkan Mimar Kemaleddin’inin almış olduğu eğitim ve ortaya çıkarmış olduğu eserler şöyledir;

  • Hendese-i Mülkiye Mektebi’nde eğitim gördü ve asistanlık yaptı. 
  • 1895’te devlet tarafından Berlin’deki Charlottenburg Teknik Okulu’na  gönderilen Mimar Kemalettin, burada 2 yıl mimarlık eğitimi aldı.
  • 1908’de Osmanlı Mimar ve Mühendis Cemiyeti adlı ilk meslek odasını kurdu.

Önemli Eserleri;

  • İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Kütüphanesi
  • Gazi Üniversitesi Rektörlük Binası (20 liralık banknotların arkasındaki yapıdır.)
  • Filibe Garı
  • Edirne Gar Binasının onarımı
  • Çamlıca Kız Lisesi
  • Bebek Camii
  • TCDD Genel Müdürlük Binası

50 Türk Lirası – Fatma Aliye (1862-1936)

Ülkemizin yetiştirmiş olduğu ilk kadın tiyatro sanatçısı ve ilk kadın filozofu ve kadın romancılarından olan Fatma Aliye 1862 yılında İstanbul’da doğmuştur. 1893’te Ahmet Mithat Efendi’nin yazdığı Bir Osmanlı Kadın Yazarın Doğuşu isimli eserden sonra Fatma Aliye’nin ününü iyice artmıştır.

Önemli Eserleri;

  • Hayal ve Hakikat (1891 – Ahmet Mithat Efendi ile birlikte yazmıştır)
  • Muhadarat (1892)
  • Nisvan-ı İslam (1892)
  • Ref’et (1898)
  • Udi (1899)
  • Enin (1910)
  • Ahmed Cevdet Paşa ve Zamanı (1914)

100 Türk Lirası – Buhurizade Mustafa Efendi (Itri) (1640-1712)

100 TL’nin arka yüzünde kayıtlarda 1640 yılında doğduğu yazan, klasik Türk müziğinin kurucusu olan Buhurizade Mustafa Efendi yer alır. Bestelerindeki melodi zenginliği çok güçlü olan sanatçı; peşrev, saz semaisi, kâr, beste, semai, ayin, na’t, durak, tevşih, tekbir, sala ve ilahi olmak üzere Türk müziğinin hemen her formunda eser vermiştir. “Itrî” adı ile bilinen bestekarın Bugüne notalarıyla gelebilen parça sayısı 42 ise de 1000’e yakın bestesi olduğu bilinmektedir.

Eserleri;

  • Segah Bayram Tekbiri
  • Segah Salat-ı Ümmiye
  • Cuma Salatı
  • Dilkeş
  • Rast Mevlevi

200 Türk Lirası – Yunus Emre  (1238-1320)

200 TL’nin arka yüzünde 1238 senesinde doğan, Tasavvuf şiirinin en önemli temsilcilerinden, alim ve halk şairi Yunus Emre yer alır. Tasavvuf edebiyatında kendisine has bir tarz kuran Yunus Emre, tekke şiirini özgün bir biçimde tekrar ortaya koymuş, halk şiirini ve divan şiirini etkilemiştir. Divan ve Risaletü’n Nushiyye isimli iki eseri vardır.

  • UNESCO kararı ile 1991 yılı, “Yunus Emre Sevgi Yılı” olarak ilan edilmiştir.

Not:

Yazımızdaki bilgileri toplarken en önemli kaynağımız Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası‘nın resmi sayfası olmuştur.

Kripto Para Nedir? Nereden Alınır? yazısı ilginizi çekebilir.

6 thoughts on “Türk Lirasının Arka Yüzünde Kimler Var?”

Comments are closed.